De 1-meiviering zegt veel Nederlanders helaas vrij weinig. In nabijgelegen landen zoals Duitsland, België en Frankrijk wordt de dag wel gekoesterd. Het is er nog steeds een nationale feestdag, net als in een groot aantal landen elders in de wereld.
Vroeger werd ‘1 mei’ in Nederland wél uitbundig gevierd. De socialisten organiseerden optochten en feesten, zwaaiden met vlaggen en hielden toespraken. Ze zongen de Internationale, het lijflied van de arbeiders overal ter wereld. Leden van de AJC (Arbeiders Jeugd Centrale) dansten rond de meiboom, een oud volksgebruik ter ere van het ontwaken van de natuur. De socialisten vierden er de revolutie mee die als het ware een nieuw leven aankondigde.
Rond de meiboom
Maar waarom 1 mei? In de negentiende eeuw werkten arbeiders in veel landen maar liefst tien tot twaalf uur per dag, zes dagen per week, waaronder veel kinderen. Langzaam begonnen ze echter voor zichzelf op te komen.
De Amerikaanse vakbond wilde dat per 1 mei 1886 een achturige werkdag werd ingevoerd. De werkgevers weigerden jammer genoeg. Maar liefst driehonderdduizend arbeiders gingen die dag daarom in staking. Met name in Chicago liep het uit de hand. Zeven politieagenten werden gedood en vier kopstukken uit de arbeidersbeweging werden als straf opgehangen.
De arbeiders gaven echter -terecht- niet op. Op 1 mei 1890 besloten ze wereldwijd te demonstreren voor arbeidstijdverkorting. Miljoenen arbeiders deden mee, waarna 1 mei officieel werd uitgeroepen tot de ‘Dag van de Arbeid’. De Verenigde Staten en Canada kozen een andere ‘Labour Day’, te weten 1 september.
De Russische Revolutie in 1917 zorgde eindelijk voor een echte omslag. Toen beseften politici in de hele wereld daadwerkelijk hoeveel macht de arbeiders hadden. De achturige werkdag werd daarna relatief snel in de meeste landen ingevoerd. In Nederland was dat in juli 1919.
De eerste mei bleef in elk geval op heel wat plekken op aarde een nationale feestdag, hetgeen in het ene land sterk, elders wat geruislozer werd gevierd.
Zoals al kort ter sprake kwam speelde muziek binnen socialistische geledingen ook een opvallende rol. Dat dit verspreid over de aarde zo was blijkt uit de link 1 mei-muziek, wereldwijd. Laat het schallen!
