In het poolgebied boven Canada is het zeker aan het begin van deze zomer uitzonderlijk warm geweest. Dit meldden onderzoekers van de Universiteit van Ontario in de Britse krant The Independent.
Het werd in juli verscheidene keren 22 graden Celsius op Melville Island. Deze plek in het uiterste noorden van Canada geldt als een van de koudste van het Noord-Amerikaanse continent. De onderzoekers waren er met dikke kleren, warme mutsen en thermometers neergestreken. Begin juli was het er dagenlang 15 graden, minstens vijf graden meer dan normaal en soms zelfs 22 graden.
Op de Noordpool is er sinds met satellietwaarnemingen (1979) is begonnen, ook nog nooit zo weinig ijs geweest. Het ijsminimum van dit jaar is boven alle verwachtingen, zowel van klimaatmodellen als van wetenschappers. Eerder deze zomer werd al vastgesteld dat de pool sneller dan andere jaren aan het afsmelten was. De verwachting van onderzoekers dat in september een nieuw dieptepunt bereikt zou worden, is inderdaad uitgekomen. Aan de kant van de Beringstraat bijvoorbeeld is nu een groot gebied met weinig of geen ijs. Zo’n 30 keer de oppervlakte van Nederland (1,2 miljoen vierkante kilometer) is daar nu helemaal weggesmolten.
Het verband met het veranderende klimaat is volgens wetenschappers van het KNMI zeer aannemelijk. Het is nu goed denkbaar dat het Noordpoolijs in de zomer al voor de helft van deze eeuw volledig is weggesmolten. Tot nu toe werd ervan uitgegaan dat het ijs pas aan het eind van deze eeuw volledig zou zijn verdwenen. De meeste klimaatmodellen berekenden een veel minder snelle afsmelting van het zeeijs. Het huidige afsmelttempo is door geen enkel klimaatmodel voorspeld.
Sommige schepen konden deze zomer al via de Noordpool van en naar Azië varen; in de toekomst zal deze vaarroute mogelijk drukker worden.
Gevolgen voor Nederland
Het smelten van zeeijs heeft geen directe gevolgen voor de zeespiegel, zo leert ons de Wet van Archimedes. Drijvend zeeijs verplaatst net zoveel water als het eigen gewicht. Als zeeijs smelt, wordt het verplaatste water vervangen door smeltwater. Als dát geen geruststelling is……
P.S.: Deze bijdrage is een aanvulling op het artikel van 15 september.
