Jules Verne de lucht in

De Europese ruimtevaartorganisatie heeft gisteren met succes het eerste ruimtevrachtschip gelanceerd. De ‘Jules Verne’ is een zogenoemd Automated Transfer Vehicle. Het is speciaal ontworpen om vracht en voorraden te vervoeren naar het internationale ruimtestation ISS. Het ATV-project is belangrijk omdat het gedeeltelijk de taken moet overnemen van de Space Shuttle.

De lancering van het zogenoemde Automated Transfer Vehicle vanaf de ruimtevaartbasis in Kourou (Frans Guyana) is het tweede grote project van de ESA. Eerder dit jaar werd de prestigieuze onderzoeksmodule Columbus succesvol afgeleverd bij het International Space Station. Naar de reis van de Jules Verne is lange tijd uitgekeken. Het betreft het grootste en meeste complexe ruimteschip dat de Europese ruimtevaartorganisatie ooit gebouwd heeft. 

Nederlandse inbreng
Het project heeft een grote Nederlandse inbreng. Jules Verne nadert het ISS....Het ruimtevaartbedrijf Dutch Space in Leiden leverde de vier zonnepanelen die het vrachtschip van energie voorzien, met een totale spanwijdte van 22 meter. Ed Bongers, hoofd van de technologiedivisie, spreekt met trots over het project dat tien jaar geleden voor het eerst op de tekentafel lag.

De eisen van opdrachtgever ESA waren hoog, zegt Bongers. ‘De zonnepanelen mochten niet te veel wegen, ze moesten opvouwbaar zijn, bestand zijn tegen het schokken en schudden van de lancering en ze moesten bestand zijn tegen de harde invloeden in de ruimte.’ Geavanceerde silicium zonnecellen bleken het best bestand tegen de ongefilterde uv-straling van de zon.

Missie
De ATV heeft een capaciteit van acht ton en is geladen met onderdelen, brandstof en voedsel voor de astronauten. Een aangepaste Ariane 5-raket brengt het vrachtschip steeds in de ruimte. Zonnepanelen klappen uit en voorzien de ATV van energie. Dan vliegt het in enkele weken op eigen kracht naar het ruimtestation en koppelt volautomatisch aan. Daar zal het zes maanden blijven.

De Jules Verne heeft nog een belangrijke opdracht. Het vrachtschip moet de ISS een extra duwtje omhoog geven, zodat het weer in de juiste baan om de aarde terechtkomt. ‘Het Space Station zakt heel langzaam’, vertelt Bongers. ‘Daarom blijft de ATV ook een half jaar gekoppeld aan het ruimtestation.’ 

Eenmalig
Helaas voor Bongers maken de Jules Verne en alle vrachtschepen die nog volgen, een enkele reis. Na een half jaar wordt de ATV volgeladen met afval uit het ruimtestation. Op de terugreis naar de aarde verbrandt hij in de dampkring.

‘Dat gaat mij wel aan het hart’, zegt Bongers. ‘Maar het is de enige manier. Het zou veel te duur zijn om de ATV zo uit te rusten dat hij veilig kan terugkeren naar de aarde. Zonnepanelen zijn van zo’n licht materiaal, dat verbrandt al snel.’

Er zit bovendien een positieve kant aan de vernietiging van het vrachtschip: het maken van in beginsel vier nieuwe vrachtschepen. 

Vervanging
Een ATV kan tenminste een keer per jaar een reis maken naar het ISS. Volgens Ed Bongers heeft het ATV-project van de ESA een grote kans van slagen. Want de Amerikaanse Space Shuttles zijn oud en al in 2010 aan vervanging toe. ‘De ATV kan enorm veel vracht vervoeren, maar geen mensen. Astronauten kunnen wel met de Russische Sojoez-raket naar het ISS. André Kuipers maakte zijn reis ook niet met de Shuttle. De Sojoez heeft weer als nadeel dat de raket weinig lading kan meenemen. Met een combinatie van die twee kun je het Space Station nog tot in lengte van dagen gebruiken.’

Op 3 april moet blijken of de ATV inderdaad in staat is geheel automatisch aan te koppelen bij het ISS. ‘Een hele klus,’ stelt Bongers, ‘want de koppeling in de ruimte vindt plaats als de ISS en de Verne zich met een snelheid van 28.000 kilometer per uur verplaatsen.’ Alleen als de astronauten aan boord van het ISS verwachten dat er iets fout gaat, zal er door de mens worden ingegrepen.

Eenmaal vastgekoppeld zal de Verne worden uitgeladen, met aan boord ook een kostbare eerste druk van Jules Verne’s eigen ‘Van de aarde naar de maan.’ Het boek keert later terug naar aarde met de Space Shuttle.

De NASA denkt dat de ruimtevrachtwagen uiteindelijk een volwaardige opvolger voor haar Shuttle kan worden, zo meldde Mike Griffin, de hoogste baas van deze Amerikaanse ruimtevaartorganisatie. ‘Er lijkt me maar een kleine aanpassing voor nodig om ook een bemanning mee te laten reizen,’ mijmerde hij.

VERSIE VAN VERNE VANUIT EEN ANDERE INVALSHOEK……

Advertenties

%d bloggers liken dit: